Guardian: «Οι Ελληνες είχαν μια λέξη για τα πάντα, μέχρι η γλώσσα τους να γεμίσει αγγλικούς όρους»
Photo Credits: Shutterstock

Guardian: «Οι Ελληνες είχαν μια λέξη για τα πάντα, μέχρι η γλώσσα τους να γεμίσει αγγλικούς όρους»

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

«Υπό κανονικές συνθήκες, ο καθηγητής Γεώργιος Μπαμπινιώτης θα υπερηφανευόταν για το γεγονός ότι η ελληνική λέξη «πανδημία» – που σπανίως μέχρι πρότινος χρησιμοποιούνταν – έχει γίνει μια λέξη που βγαίνει από τα χείλη όλων», αναφέρει η Ελενα Σμιθ, ανταποκρίτρια του Guardian στην Ελλάδα.

Εξάλλου, ο όρος που περιγράφει τη μάστιγα της εποχής μας αποτελεί μια απόδειξη της κληρονομιάς της παλαιότερης γλώσσας στην Ευρώπη. Η χρήση της λέξης αυξήθηκε περισσότερο από 57.000 % πέρυσι, σύμφωνα με τους λεξικογράφους του Oxford English Dictionary.

Ομως αυτές τις μέρες, ο «εθνικός γλωσσολόγος» της Ελλάδας δεν ενδιαφέρεται τόσο για τον τρόπο με τον οποίο η γλώσσα του έχει εμπλουτίσει τη παγκόσμιο λεξιλόγιο και ανησυχεί περισσότερο για τις διαβρωτικές επιδράσεις της πανδημίας σε αυτήν.

«Εχουμε κατακλυστεί από νέους όρους και ορισμούς σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα», αναφέρει ο κ. Μπαμπινιώτης στο Observer. «Πολλοί από αυτούς “εισβάλλουν” στα προφορικά και γραπτά Ελληνικά. Στην τηλεόραση ακούς φράσεις όπως “διεξάγονται rapid test μέσω drive-through” και σχεδόν όλες οι λέξεις είναι αγγλικές. Είναι λες και ξαφνικά ακούω κρεολέζικα».

Αφιέρωμα του Guardian στην Ελληνική γλώσσα_1
«Εχουμε κατακλυστεί από νέους όρους και ορισμούς σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα». © Shutterstock

Με εννέα λεξικά στο όνομα του, ο κ. Μπαμπινιώτης είναι ο πρώτος που παραδέχεται ότι η γλώσσα εξελίσσεται. Η έλευση του διαδικτύου έθεσε νέες προκλήσεις, παραδέχεται, αλλά ποτέ δεν αντιτάχθηκε στην προσθήκη νέων λέξεων που μεταφράζουν και αποδίδουν τις τεχνολογικές εξελίξεις.

«Τις έχω συμπεριλάβει στο λεξικό.», λέει – αναφερόμενος στο λεξικό της νέας Ελληνικής γλώσσας. «Οπου ήταν δυνατόν, επέμεινα επίσης ότι θα έπρεπε να αντικατασταθούν από Ελληνικές λέξεις. Δημιούργησα τη λέξη διαδίκτυο για το ίντερνετ και χαίρομαι που έχει μείνει».

Σχεδόν καμία γλώσσα στον κόσμο δεν έχει κρατηθεί «ζωντανή» τόσα χρόνια όσο τα Ελληνικά, τα οποία χρησιμοποιούνται στην ίδια σχεδόν γεωγραφική περιοχή για 40 αιώνες.

«Η επιρροή τους ως ή γλώσσα της Καινής Διαθήκης και ως όχημα σκέψης για συγγραφείς, επιστήμονες και φιλόσοφους συνέβαλε στο να αντεξουν στον χρόνο», τονίζει το αφιέρωμα του Guardian.

Αλλά ο καθηγητής Γιώργος Μπαμπινιώτης, ανησυχεί ότι η ανθεκτικότητα που έχει σημαδέψει τη μακρά ιστορία των Ελληνικών κινδυνεύει να διαβρωθεί από μια «επίθεση» αγγλικών όρων που κυριαρχούν στην καθημερινή ζωή.

Αφιέρωμα του Guardian στην Ελληνική γλώσσα_1
Σχεδόν καμία γλώσσα στον κόσμο δεν έχει κρατηθεί «ζωντανή» τόσα χρόνια όσο τα Ελληνικά. © Shutterstock

Μέσα σε έναν χρόνο, λέει, οι Ελληνες ακούν συνεχώς λέξεις όπως lockdown, delivery, click away, click-and-collect κ.λπ.

«Πρέπει να υπάρχει κάποια μετριοπάθεια», υποστηρίζει ο κ. Μπαμπινιώτης, τονίζοντας ότι ακόμη και οι κυβερνητικές ανακοινώσεις είναι πλέον γεμάτες με τέτοιου είδους ορολογία. «Εχουμε μια πολύ πλούσια γλώσσα. Οπως λέει και το ρητό, “οι Ελληνες πρέπει να έχουν μια λέξη για αυτό”. Το Lockdown, για παράδειγμα, θα μπορούσε να μεταφραστεί εύκολα».

Υπάρχει μια συγκεκριμένη νοοτροπία, αναφέρει, που έχει επιτρέψει στα Αγγλικά να «ανθίσουν» σε μέρη που δεν θα έπρεπε. «Ολο και περισσότερα καταστήματα φέρουν πλέον ταμπέλες στα Αγγλικά ως ένα τρόπο για να έχουν μεγαλύτερες πωλήσεις και προβολή».

Δεν είναι η πρώτη φορά, ωστόσο, που ξεσπά «πόλεμος» με φόντο την Ελληνική γλώσσα. Οι υπέρμαχοι της αλλαγής και αυτοί που υποστηρίζουν την «αττική καθαρότητα» ως μέσο αναβίωσης της χρυσής εποχής, μάχονται ήδη από τον πρώτο αιώνα π.χ.

Η διαμάχη συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια των 400 ετών της οθωμανικής κυριαρχίας και έγινε ιδιαίτερα εκρηκτική μετά την επανάσταση του 1821.

Πιο πρόσφατη είναι η αντιπαράθεση σχετικά με το αν θα έπρεπε η Καθαρεύουσα να επικρατήσει έναντι της Δημοτικής, με την τελευταία να γίνεται τελικά επίσημη γλώσσα το 1976.

«Για τους Ελληνες, η γλώσσα ήταν πάντα ένα ευαίσθητο ζήτημα», λέει ο Μπαμπινιώτης. «Ξέρω ότι αυτά που λέω ενοχλούν μερικούς, αλλά είναι καθήκον ενός γλωσσολόγου να μιλήσει».

Οι διαμαρτυρίες του έχουν τροφοδοτήσει σε αρκετές περιπτώσεις έντονο «τρολάρισμα» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης – όμως δεν είναι ο μόνος που αναφέρεται σε αυτούς τους κινδύνους.

Η εμφάνιση των «Greeklish» ως ανεπίσημη ηλεκτρονική γλώσσα στο διαδίκτυο έχει προκαλέσει επίσης ανησυχία.

«Πολλοί νέοι χρησιμοποιούν τα Greeklish για να στέλνουν μηνύματα μεταξύ τους επειδή πιστεύουν ότι είναι ευκολότερο», λέει η Σουζάνα Τσουβαλά, η οποία ειδικεύεται σε εγχειρίδια ξένων γλωσσών στο βιβλιοπωλείο Polyglot που βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας.

«Η ορθογραφία είναι ευκολότερη και δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούν τους τόνους που απαιτούνται για τα ελληνικά, αλλά τελικά πρόκειται για την απώλεια της γλώσσας μας», προσθέτει.

Για πολλούς, οι εκδότες βιβλίων έχουν γίνει η τελευταίa «γραμμή άμυνας». «Τα βιβλία είναι φύλακες της γλώσσας», τονίζει η Ελενα Πατάκη.

Ο Μπαμπινιώτης έχει δίκιο, αναφέρει. «Γιατί πρέπει οι Ελληνες στα 9ο τους να ξέρουν αγγλικά για να πάνε για ψώνια; Η πανδημία έχει δημιουργήσει μια παγκόσμια γλώσσα και ένα παγκόσμιο πρόβλημα. Ελπίζω ότι όταν τελειώσει, θα πατήσουμε διαγραφή και θα ξεχάσουμε όλες αυτές τις λέξεις».

με πληροροφορίες από Guardian

Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More