Οι χώρες που «εξαφανίστηκαν» από τον χάρτη
Photo Credits: © Timo Wielink/ Unsplash

Οι χώρες που «εξαφανίστηκαν» από τον χάρτη

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

Παρά το εξωτικό του όνομα, υπάρχει κάποιος λόγος που δεν έχετε ποτέ πραγματοποιήσει κάποιο ταξίδι στο Παλμέρες. Το ίδιο ισχύει φυσικά και για το νησί της Αναζωογόνησης, το Ume Endeavour και το Μόρεσνετ. Καμία από τις τέσσερις χώρες δεν υπάρχει πια.

Μπορεί ο χάρτης του κόσμου να φαντάζει σταθερός και «αμετακίνητος», όμως στην πραγματικότητα είναι αρκετά ρευστός, καθώς τα κράτη αλλάζουν σύνορα συνεχώς λόγω γεωλογικών παραγόντων καθώς και πολιτικών ή οικονομικών συγκρούσεων.

Αυτήν ακριβώς τη «ρευστότητα» αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο «Ο Ατλας των Εξαφανισμένων Χωρών», το νέο βιβλίο του συγγραφέα Γκίντεον Ντεφό που εξετάζει τους λόγους που οδήγησαν στον πρώιμο «θάνατο» πολλών – κάποτε υπαρκτών – κρατών. Όπως γίνεται απόλυτα κατανοητό στο βιβλίο, οι λόγοι για τους οποίους μπορεί να εξαφανίζονται τα κράτη δεν είναι πάντοτε αυτοί που φανταζόμαστε.

Η «εξαφάνιση» των κρατών δεν είναι πάντοτε αποτέλεσμα της διεθνούς διπλωματίας, παρακινδυνευμένων εξωτερικών πολιτικών, «ωμής» ειλικρίνειας ή αποτυχημένων ειρηνευτικών συνθηκών.

«Κάποιες φορές είναι απλά η ανθρώπινη βλακεία», γράφει ο Ντεφό.

«An Atlas of Extinct Countries»: ο άτλας των εξαφανισμένων χωρών
Το βιβλίο του Γκίντεον Ντεφό. © Amazon

Ο Ντεφό κατέγραψε την πορεία 48 κρατών προς… τον «θάνατο», δημιουργώντας ένα διασκεδαστικό βιβλίο που περιγράφει λεπτομερώς την προέλευση και την κατάληξη καθενός από αυτά σε λίγες περιεκτικές παραγράφους.

Στην αρχή κάθε ιστορίας βρίσκονται οι «αιτίες θανάτου» των κρατών, οι οποίες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους: από μία πώληση σε Βρετανούς έως ένα «πέταγμα» νομίσματος.

Το βιβλίο  αν και αποτελεί αποτέλεσμα σχολαστικής μελέτης, είναι ως επί των πλείστων χιουμοριστικό και εμπνευσμένο από παραμύθια που συνέλεξε ο συγγραφέας στη διάρκεια των χρόνων.

Περιλαμβάνει επίσης στοιχεία από τα χιουμοριστικά του μυθιστορήματα σχετικά με τους Buccaneers, τους περίεργους ναυτικούς του 19ου αιώνα, στη δράση των οποίων βασίστηκε και η ταινία «The Pirates! Band of Misfits».

«Θυμάμαι σαν παιδί, όταν ανακάλυψα ότι τα σχήματα στον χάρτη δεν έμεναν πάντα τα ίδια, αυτό έκανε το κεφάλι μου να εκραγεί», εξηγεί ο Ντεφό στο CNN Travel.

«Νόμιζα ότι επρόκειτο για κάποιο χαμένο βασίλειο της Ατλαντίδας, αλλά δεν είναι έτσι, οι ιστορίες είναι πολύ πιο ανόητες», προσθέτει.

«Καιροσκόποι και ιδιόρρυθμοι»

Η Δημοκρατία της Σονόρα για παράδειγμα, η οποία κάλυπτε μία μεγάλη παράκτια περιοχή του σημερινού Μεξικό, διασπάστηκε το 1853 «στα χέρια» του οπορτουνιστή Γουίλιαμ Γουόλκερ, ο οποίος συνέταξε έναν στρατό 50 ατόμων για να φέρει εις πέρας τα σχέδια του να γίνει ο ηγέτης ενός ανεξάρτητου κράτους.

Τελικά εξαφανίστηκε όταν ο στρατός του Γουόλκερ μειώθηκε κατά 20 άτομα από «ασθένειες, λιποταξίες και ληστείες». Οι εναπομείναντες πολεμιστές κατευθύνθηκαν προς τις ΗΠΑ, όπου και ζήτησαν επιμέλεια. Αιτία θανάτου της χώρας: «κανείς δεν την πήρε στα σοβαρά».

Ο Ντεφό χωρίζει τα κράτη σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογά με τις ιδιαιτερότητές τους. Υπάρχουν οι «μαριονέτες και τα ανεπίλυτα πολιτικά ζητήματα», τα «ψέματα και τα χαμένα βασίλεια», και τα «λάθη και μικροέθνη». Η Σονόρα βρίσκεται στην τέταρτη κατηγορία «καιροσκόποι και ιδιόρρυθμοι».

«Υπάρχει ένα κοινό ψυχολογικό προφίλ ανάμεσα σε αυτούς τους τύπους», αναφέρει ο Ντεφό.

O άτλας των εξαφανισμένων χωρών
Ο Ντεφό χωρίζει τα κράτη σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογά με τις ιδιαιτερότητές τους. Υπάρχουν οι «μαριονέτες και τα ανεπίλυτα πολιτικά ζητήματα», τα «ψέματα και τα χαμένα βασίλεια», και τα «λάθη και μικροέθνη». Η Σονόρα βρίσκεται στην τέταρτη κατηγορία «καιροσκόποι και ιδιόρρυθμοι». © Shutterstock

«Είναι συνήθως συγγραφείς από κάποια μονογονεϊκή οικογένεια χωρίς πατέρα. Και εγώ βρισκόμουν στην ίδια κατάσταση, αλλά δεν προσπάθησα να δημιουργήσω τη δική μου χώρα, γιατί δεν είμαι βλάκας», πρόσθεσε.

Σε αυτήν την κατηγορία φαίνεται ότι βρίσκονταν και ο Ιταλός ποιητής Γκαμπριέλ Ντ’ Ανούτσιο που – σε ένα διάλειμα από το να αναγκάζει τα παιδιά του να τον αποκαλούν μαέστρο και το να κοιμάται με έναν αετό – δημιούργησε το Φιούμε (σημερινή Ριέκα στην Κροατία).

Όπως συνέβη με πολλές από αυτές τις χώρες, η ιταλόγλωση περιοχή Φιούμε επανασχεδιάστηκε με έναν στιλό κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξαφνικά, βρέθηκε ενός των συνόρων της νεοσυσταθείσας Γιουγκοσλαβίας.

Αντιλαμβανόμενος την ευκαιρία, ο Ντ’ Ανούτσιο, υποστηριζόμενος από μια βίαιη συμμορία «λεγεωνάριων», κατέλαβε την περιοχή και στη συνέχεια προέδρευσε υπό καθεστώς σύγχυσης και αναρχίας, για λίγο περισσότερο από ένα χρόνο έως ότου, μετά την οργή της Ιταλίας αποφάσισε να το «ανακαλέσει».

Ατλας των χαμένων χωρών: Μόρεσνετ
«Εχω μία θετική αίσθηση για το Μόρεσνετ, παρόλο που ακούγεται σαν μια βαρετή απόχρωση χρώματος», λέει ο Ντεφό. © Shutterstock

Τα μικρότερα έθνη στη δίνη των ισχυρότερων

Το Μόρεσνετ είναι ένα ακόμη μικροσκοπικό έθνος που δημιουργήθηκε όταν μεγαλύτερες χώρες προσπάθησαν να οριοθετήσουν αμφισβητούμενα εδάφη, στο τέλος των Ναπολεόντειων πολέμων. Δημιουργήθηκε το 1816, και δεν περιείχε πολλά περισσότερα από ένα ορυχείο ψευδαργύρου μεταξύ Βελγίου και Πρωσίας.

«Εχω μία θετική αίσθηση για το Μόρεσνετ, παρόλο που ακούγεται σαν μια βαρετή απόχρωση χρώματος», λέει ο συγγραφέας.

«Το Μόρεσνετ είναι ένα μέρος όπου μερικά μεγάλα παιδιά δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το ποιος πρέπει να κατέχει τη γη, οπότε καταλήγει να μην ανήκει σε κανέναν. Κανείς δεν ρωτά ποτέ τους ανθρώπους που ζουν εκεί τι πιστεύουν», προσθέτει.

Το μικρό κράτος «επέζησε» για πάνω από έναν αιώνα, έως ότου απορροφήθηκε από το Βέλγιο στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αφού δεν κατάφερε να διατηρήσει το εργοστάσιο ψευδάργυρου, δημιούργησε ένα αποστακτήριο τζιν, ενώ παράγει και τα δικά του γραμματόσημα.

«Είναι γοητευτικό το πώς προσπάθησε αυτή η χώρα να εδραιωθεί. Είμαι πολύ λυπημένος που μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δόθηκε στο Βέλγιο», καταλήγει ο Ντεφό.

Μία εξίσου ενδιαφέρουσα ιστορία περιλαμβάνει το ξαφνικό «εξωεδαφικό» πολιτειακό καθεστώς στο οποίο ανακυρήχθηκε το 1943 η περιοχή στην οποία βρίσκονταν το μαιευτήριο της Οτάβα, ώστε η πριγκίπισσα της Ολανδίας Τζουλιάνα να γεννήσει τον πιθανό κληρονόμο σε κάποια «περιοχή του εξωτερικού».

«Πολύ κακό για την Ευρώπη»

Υπάρχουν όμως και πολύ πιο «σκοτεινές» ιστορίες μέσα στο βιβλίο. «Πολλές από αυτές, αφορούν Βικτοριανούς άντρες που κάνουν τους “λευκούς Βικτοριανούς μάγκες”, δείχνοντας καθόλου σεβασμό στον λαό που υπάρχει εκεί».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ιστορία της Ελεύθερης Πολιτείας του Κονγκό, που δημιουργήθηκε το 1885 στην κεντρική Αφρική, μέσω κάποιων επιχειρηματικών συναλλαγών «κάτω από το τραπέζι» του βασιλιά του Βελγίου, Λεοπόλδου Β’.

Παρακάμπτοντας τη δική του δημοκρατική κυβέρνηση, ο Λεοπόλδος χρησιμοποίησε μια ιδιωτική επιχείρηση για να αποκτήσει τεράστιες εκτάσεις γης και στη συνέχεια μετέτρεψε την περιοχή σε μία γιγαντιαία φυτεία καουτσούκ στην οποία οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να δουλέψουν, δημιουργώντας στην ουσία μία αποικία σκλάβων.

Παραδόξως, παρά το γεγονός ότι αυτό συνέβη σε μία εποχή όπου οι επεκτατικές πολιτικές και η εκμετάλλευση μικρότερων βασιλείων ήταν συνήθη φαινόμενα, οι φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν στο όνομα του Λεοπόλδου εξόργισαν τα ευρωπαϊκά κράτη, τα οποία ανάγκασαν την κυβέρνηση του Βελγίου να αφαιρέσει την Ελεύθερη Πολιτεία του Κονγκό από τη «σφαίρα επιρροής» του βασιλιά.

Αιτία θανάτου: «Πολύ κακό ακόμη και για την Ευρώπη του 17ου αιώνα».

Ο Ντεφό αναφέρει ότι οι ιστορίες που κατέγραψε στον «Ατλα των Εξαφανισμένων Χωρών» είναι συχνά πιο εξωπραγματικές ακόμη και από τις σουρεαλιστικές πλοκές των μυθιστορημάτων του.

«Είναι καλύτερες και πιο εξωπραγματικές από οτιδήποτε θα μπορούσε να “σκαρφιστεί” η φαντασία μου», τονίζει.

Σε έναν κόσμο όπου τα σύνορα εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διένεξης, υπάρχουν πολλές τέτοιες ιστορίες που δεν έχουν γραφτεί ακόμη.

«Απλώς πιστεύω ότι δεν θα υπάρξει ποτέ ένα στατικό σύνολο συνόρων. Ας ελπίσουμε λοιπόν, ότι θα εκδώσω μία συνέχεια του μυθιστορήματος σε 30 χρόνια», καταλήγει ο Ντεφό.

με πληροφορίες από CNN Travel

Renova Deco
Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More