Από τους αρχαίους Ρωμαίους στη Γενιά Ζ: τα πρότυπα ομορφιάς στη διάρκεια του χρόνου
Photo Credits: Shutterstock

Από τους αρχαίους Ρωμαίους στη Γενιά Ζ: τα πρότυπα ομορφιάς στη διάρκεια του χρόνου

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

Αντί να «αγκαλιάζουν» την υποκειμενικότητα της ομορφιάς, οι κοινωνίες έχουν κατηγοριοποιήσει και ποσοτικοποιήσει αυτά τα αόριστα προσωπικά χαρακτηριστικά σε διαφορετικές «προδιαγραφές».  

Από μια αρχαία ρωμαϊκή συνταγή για μια κρέμα ομορφιάς κατά των ρυτίδων έως την «Trotula» του 12ου αιώνα, μια σειρά μεσαιωνικών χειρόγραφων με φόρμουλες για τη φροντίδα του δέρματος, το βάψιμο των μαλλιών και το άρωμα, η επιθυμία να κάνουμε τους εαυτούς μας πιο ευπαρουσίαστους και ελκυστικούς εκτείνεται βαθιά πίσω στους αιώνες.

Αυτά τα πρότυπα ανταποκρίνονται στα μεταβαλλόμενα πολιτικοκοινωνικά περιβάλλοντα και συνεχίζουν να αλλάζουν ανάμεσα στις εποχές, σύμφωνα με τη συγγραφέα ομορφιάς και ευεξίας Κάρι Μόλβαρ.

«Ο τρόπος με τον οποίο ορίζεται η ομορφιά αυτή τη στιγμή έχει πολιτικό τόνο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τόσο το κίνημα «Black Lives Matter» όσο και το «Stop Asian Hate» έχουν προκαλέσει αλλαγές στη βιομηχανία ομορφιάς.

Στο επερχόμενο βιβλίο της «Η Νέα Ομορφιά» (The New Beauty), η Μόλβαρ καταγράφει την εξέλιξη των προτύπων ομορφιάς – και τις δυνάμεις που τα επηρέασαν – από την αρχαιότητα έως και σήμερα.

Τα πρότυπα ομορφιάς στη διάρκεια του χρόνου
«Ο τρόπος με τον οποίο ορίζεται η ομορφιά αυτή τη στιγμή έχει πολιτικό τόνο». © Shutterstock

Πρόκειται για μια υπενθύμιση ότι η οπτική των ανθρώπων επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, από τη βιομηχανοποίηση έως την πολιτική σε σχέση με τα δύο φύλα.

Από το αγρόκτημα στο πρόσωπο

Τον 17ο αιώνα, η Ευρώπη ήταν ένα αναπτυσσόμενο κέντρο παγκόσμιου εμπορίου. Ενα δίκτυο εμπορικών διαδρομών, που έφτασε σε μακρινά μέρη, φέρνοντας νέα και συναρπαστικά τρόφιμα στην ήπειρο.

Πιπέρι και ζάχαρη, νέα είδη κρέατος και δημητριακά ήταν οι βασικές νέες προσθήκες που δεν ήταν μόνο διαθέσιμες στην παλαιότερη ανώτερη τάξη αλλά και σε μια νέα τάξη πλούσιων γαιοκτημόνων.

«Όλα αυτά οδήγησαν με φυσικό τρόπο σε πιο “γεμάτα” σώματα», γράφει η Μόλβαρ στο βιβλίο της, «που δημιούργησαν μια νέα αισθητική σε σχέση με την ομορφιά».

Οι αναγεννησιακοί καλλιτέχνες βοήθησαν στην εγκαθίδρυση αυτού του τύπου σώματος ως το ιδανικό πρότυπο. Οι «αφράτες» γυναίκες με χαλαρή σωματική διάπλαση θεοποιήθηκαν στον καμβά.

Όμως αυτό δεν ήταν εντελώς προοδευτικό, σημειώνει η Μόλβαρ: «Είναι ένας τύπος [σώματος] που προωθείται σε μεγάλο βαθμό για τη βιολογική του λειτουργία, τη γονιμότητα», ανέφερε. «Και την ικανότητα εκπλήρωσης των επιθυμιών των ανδρών».

Περίπου 300 χρόνια αργότερα, μια άλλη αλλαγή στις γεωργικές διαδικασίες προκάλεσε μια νέα αισθητική στις ΗΠΑ. Στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα πραγματοποιήθηκε η άφιξη του «Gibson Girl», ενός χαρακτήρα που επινόησε ο εικονογράφος Τσαρλς Ντάνα Γκίμπσον, με μακριά πόδια και ανεξάρτητο «αέρα».

Το «Gibson Girl» αντιπροσώπευε ένα είδος πλούσιας, μορφωμένης Αμερικανίδας – πρότυπο που δημιουργήθηκε λόγω των νέων ελευθεριών της βιομηχανικής εποχής.

τα πρότυπα ομορφιάς στη διάρκεια του χρόνου
Το «Gibson Girl» αντιπροσώπευε ένα είδος πλούσιας, μορφωμένης Αμερικανίδας. © Wikipedia

Οι δημιουργίες του Γκίμπσον δημιούργησαν ένα νέο πρότυπο ομορφιάς. Τα βασικά χαρακτηριστικά ήταν μια λεπτή, αθλητική φιγούρα με «ανεμοδαρμένα» μαλλιά.

Η ομορφιά ως απελευθέρωση

Μπορεί τα πρότυπα ομορφιάς να είναι καταπιεστικά από τη φύση τους, αλλά μερικές φορές διαμορφώνεται από την αντίδραση απέναντι σε κοινωνικούς κανόνες και νόρμες.

Στο βιβλίο της, η Μόλβαρ περιγράφει λεπτομερώς τη «σχετική απελευθέρωση» ορισμένων λευκών γυναικών κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920 και τον αντίκτυπο που είχε στη διαμόρφωση του κυρίαρχου στιλ.

Η στάση απέναντι στις οικιακές δουλειές και τη μητρότητα άλλαξε: «ανάλογα με τα μέσα που είχε, μια γυναίκα θα μπορούσε να εργαστεί, να μείνει έξω μέχρι αργά, να ταξιδέψει, να οδηγήσει αυτοκίνητο, να καπνίσει, να πιει, να παντρευτεί – ή και όχι».

Η επιθυμητή σιλουέτα «στριμώχτηκε» μέσα σε κορσέδες, σε ένα πιο αδύνατο, «ανδρικό» σχήμα που «απελευθέρωσε τα γυναικεία σώματα». Ο ρόλος του μακιγιάζ εξελίχθηκε από απλή «λείανση» της επιδερμίδας του ατόμου σε κάτι που «είχε σκοπό να σοκάρει και να τον κάνει να ξεχωρίσει», τονίζει η Μόλβαρ.

Αναφέρθηκε επίσης στην εμφάνιση του κινήματος «Black is Beautiful» από τη δεκαετία του 1950 έως το 1970. Η φράση διαδόθηκε, εν μέρει, από το έργο του φωτογράφου Κουαμί Μπραθγουέιτ, ο οποίος δημιούργησε πορτρέτα μοντέλων με σκούρο δέρμα που φορούσαν ρούχα εμπνευσμένα από το Αφροκεντρικό στιλ.

Η τέχνη του Μπραθγουέιτ ενθάρρυνε τις κοινότητες των Αφροαμερικανών να αγκαλιάσουν τα φυσικά χαρακτηριστικά τους, παρά το γεγονός ότι τα πρότυπα ομορφιάς που επικρατούσαν ήταν εξαιρετικά «λευκά».

Η πρωτοβουλία συνέπεσε με το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων της δεκαετίας του 1960 και κατέδειξε πόσο ισχυρές είναι οι επιδράσεις της κοινωνικοπολιτικής κατάστασης στα πρότυπα ομορφιάς.

Το μέλλον της βιομηχανίας ομορφιάς

Η μεταπανδημική «έκρηξη» για τη βιομηχανία της ομορφιάς βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Ο διευθύνων σύμβουλος της L’Oreal Ζαν Πολ Αγκόν προέβλεψε μια τάση περιποίησης που θα θυμίζει την περίοδο που ακολούθησε της φονικής Ισπανικής Γρίπης.

«Το να βάζετε κραγιόν και πάλι θα είναι ένα σύμβολο της επιστροφής στη ζωή», ανέφερε τον Φεβρουάριο.

Το 2018 και το 2019, η βιομηχανία γνώρισε το υψηλότερο επίπεδο ανάπτυξης. Τα τελευταία τρία χρόνια, τεράστιες «περσόνες» όπως η Σελένα Γκόμεζ, η Ριάνα, η Βικτόρια Μπέκαμ και η Κάιλ Τζένερ έχουν ξεκινήσει σειρές ομορφιάς ή περιποίησης δέρματος.

Σύμφωνα με τη Μόλβαρ, αυτό που βλέπουμε τώρα δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια επανάσταση.

τα πρότυπα ομορφιάς στη διάρκεια του χρόνου
Αυτό που βλέπουμε τώρα δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια επανάσταση. © Shutterstock

«Συνήθως οι τάσεις και τα ιδανικά σχετικά με την ομορφιά χρειάζονται αιώνες για να αλλάξουν. Και η αλλαγή έρχεται πολύ αργά», είπε. «Αλλά με την ψηφιοποίηση και την παγκοσμιοποίηση έχουμε εκτεθεί σε τόσες πολλές νέες ιδέες, σκέψεις και απόψεις.  Η όλη ιδέα για το τι είναι όμορφο μόλις “ανατινάχτηκε” εντελώς».

Οι προσδοκίες γύρω από ταμπού – από τις ρυτίδες, τη γήρανση και τη μυρωδιά του σώματος έως τις αντιλήψεις για τις τρίχες στα σώματα των γυναικών – αλλάζουν συνεχώς.

«Μπορείτε να το δείτε από τους νέους», λέει η Μόλβαρ. «Αμφισβητούν τα πάντα: “Γιατί πρέπει να ξυρίσουμε τα πόδια μας; Αυτή είναι μια ενοχλητική συνήθεια. Γιατί το κάνουμε αυτό;”».

«Η γενιά Ζ έχει έναν καλό τρόπο να μας κάνει να αμφισβητούμε πράγματα που φαίνεται να κάνουμε για πάντα».

Η Billie, μια startup που πουλάει περίτεχνα κιτ ξυρίσματος, έχει συγκεντρώσει 35 εκατομμύρια δολάρια σε κεφάλαια εκκίνησης από το 2017, μετά τις καμπάνιες με τις οποίες απεικόνιζε τις τρίχες σε γυναικεία σώματα.

Το 2019, η εταιρεία ισχυρίστηκε ότι η καμπάνια «Project Body Hair» ήταν η πρώτη που παρουσίασε κάτι τέτοιο.

Σε άλλους τομείς της ομορφιάς, το μακιγιάζ έχει γίνει ένα εργαλείο που ανήκει και στα δύο φύλα. Το ανδρικό μακιγιάζ γίνεται mainstream, ενώ μέχρι το 2024, η ανδρική αγορά καλλωπισμού εκτιμάται ότι θα ανέρχεται σε 81,2 δισεκατομμύρια δολάρια.

«Είμαστε εκτεθειμένοι σε πολύ περισσότερες νέες ιδέες και πιο φρέσκες απόψεις», τόνισε η Μόλβαρ.

με πληροφορίες από CNN

Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More