Wikipedia Secret Files: η θεωρία «gray goo» – Πώς οι μηχανές θα «καταλάβουν» τον κόσμο
Photo Credits: Peter J. Yost/Wikipedia

Wikipedia Secret Files: η θεωρία «gray goo» – Πώς οι μηχανές θα «καταλάβουν» τον κόσμο

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

Η θεωρία «gray goo» (μία κακή ελληνική μετάφραση είναι η «γκρι χλαπάτσα») αναφέρεται σε ένα υποθετικό σενάριο παγκόσμιας καταστροφής στο οποίο η μοριακή νανοτεχνολογία «ξεφεύγει» από τον ανθρώπινο έλεγχο με αποτέλεσμα μηχανές που μπορούν να αναπαράγονται αυτόματα να καταναλώνουν όλη τη βιομάζα της Γης, ενώ συνεχίζουν να κατασκευάζουν και άλλες μηχανές.

Αυτό το υποθετικό φαινόμενο έχει πάρει το όνομα «οικοφαγία». Η βασική ιδέα υποθέτει ότι οι μηχανές έχουν σχεδιαστεί με τη δυνατότητα της αυτόματης «αναπαραγωγής», ενώ σε μερικές μεταφορές της συγκεκριμένης θεωρίας στην ποπ κουλτούρα αναφέρεται ότι οι μηχανές ίσως αποκτήσουν αυτήν τη δυνατότητα κατά λάθος.

Η πρώτη αναφορά στο φαινόμενο των αυτό-αναπαραγόμενων μηχανών έγινε από τον μαθηματικό Τζον φον Νόιμαν, για αυτόν τον λόγο αυτού του είδους οι μηχανές αναφέρονται στη βιβλιογραφία και ως «μηχανές φον Νόιμαν».

Η ορολογία «gray goo» προέρχεται από το βιβλίο «Engines of Creation» του πρωτοπόρου επιστήμονα στον κλάδο της νανοτεχνολογίας Ερικ Ντρέξλερ. Το 2004 δήλωσε ότι «ήλπιζα να μην είχα χρησιμοποιήσει ποτέ τον όρο “gray goo”». Ο όρος, ο οποίος αναφέρεται σε ελάχιστα σημεία μέσα στο βιβλίο, έγινε δημοφιλής μέσα από το περιοδικό ευρείας κυκλοφορίας Omni.

«Φανταστείτε αυτούς τους οργανισμούς να αιωρούνται σε ένα μπουκάλι με χημικά, φτιάχνοντας αντίγραφα του εαυτού τους… ο πρώτος αντιγραφέας (replicator) δημιουργεί ένα αντίγραφο σε χίλια δευτερόλεπτα, οι δύο αντιγραφείς φτιάχνουν δύο νέους στα επόμενα χίλια δευτερόλεπτα, οι τέσσερις φτιάχνουν άλλους τέσσερις και οι οκτώ φτιάχνουν ακόμη οκτώ. Στο τέλος μέσα σε 10 ώρες, υπάρχουν πάνω από 68 δισεκατομμύρια νέες μηχανές. Σε λιγότερο από μία μέρα, θα ζυγίζουν έναν τόνο, ενώ σε λιγότερο από δύο μέρες το βάρος του θα ξεπεράσει αυτό της Γης. Λίγο αργότερα η μάζα τους θα ξεπεράσει αυτή του Ηλιου και των πλανητών μαζί, αν το μπουκάλι με τα χημικά δεν έχει “στερέψει” μέχρι τότε». Ετσι εξηγεί τη θεωρία του «gray goo» ο Ντρέξλερ.

Ωστόσο, σημειώνει παράλληλα ότι η ανάπτυξη με γεωμετρική πρόοδο που γίνεται δυνατή μέσα από την αυτό-αναπαραγωγή είναι εγγενώς περιορισμένη από τη διαθεσιμότητα των κατάλληλων πρώτων υλών. Ο Ντρέξλερ χρησιμοποιεί τον όρο «gray goo» όχι για να αναδείξει το χρώμα ή την υλική υπόσταση των μηχανών, αλλά εστιάζοντας στη διαφορά μεταξύ της «ανωτερότητας» με όρους των ανθρώπινων αξιών και της «ανωτερότητας» με όρους ανταγωνισμού.

«Αν και οι ορδές ανεξέλεγκτων αντιγραφέων δεν χρειάζονται να είναι γκρι ή κολλώδεις, ο όρος “gray goo” εστιάζει στο γεγονός ότι αντιγραφείς ικανοί να εξαφανίσουν τη ζωή ίσως να είναι λιγότερο συναρπαστικοί από ότι ένα είδος δακτυλοπόα (σ.σ.: φυτό στη Βόρεια Αμερική). Μπορεί να είναι “ανώτεροι” σε επίπεδο εξέλιξης, αλλά δεν τους κάνει απαραίτητα χρήσιμους».

Ενας εκ των ιδρυτών της διάσημης τεχνολογικής εταιρείας Sun Microsystems αναφέρθηκε σε μερικά από τα προβλήματα της συγκεκριμένης τεχνολογίας σε άρθρο του στο περιοδικό Wired το 2000, με τον τίτλο «Γιατί το μέλλον δεν μας χρειάζεται».

Ο Ντρέξλερ πρόσφατα έχει δηλώσει ότι δεν υπάρχει η ανάγκη για τη δημιουργία της συγκεκριμένης τεχνολογίας, χαρακτηρίζοντας την αχρείαστα περίπλοκη και αναποτελεσματική, τονίζοντας ότι θα μπορούσε να λειτουργεί σαν «όπλο» στα χέρια των «λάθος ανθρώπων».

Ο πρίγκιπας Κάρολος ζήτησε το 2004 από την British Royal Society να ερευνήσει τους «τεράστιους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς κινδύνους» της νανοτεχνολογίας, το οποίο άνοιξε μία τεράστια συζήτηση στα μίντια γύρω από τη θεωρία του «gray goo». Η αναφορά της Royal Society ανέφερε ότι το σενάριο των αυτό-αναπαραγόμενων μηχανών είναι τόσο μακρινό που δεν θα χρειάζεται να απασχολεί τους Βρετανούς νομοθέτες.

Η θεωρία χρησιμοποιείται πλέον για να εξεταστούν διάφορες επιστημονικές θεωρίες χαμηλής πιθανότητας και υψηλού ρίσκου. Στην ουσία χρησιμοποιείται στον τομέα της ηθικής της τεχνολογίας. Ο φημισμένος επιστήμονας Ντάνιελ Βαλέρο εφάρμοσε αυτό το πείραμα του «χειρότερου δυνατού σεναρίου» για να απαντήσει στο αν θα πρέπει να θέσουμε κάποιο «όριο» στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.

Η επίσης αναγνωρισμένη επιστήμονας Νταϊάν Ιρβιγνκ προειδοποίησε ότι «οποιοδήποτε λάθος στην τεχνολογία θα έχει καταστροφικές συνέπειες».

Ο Βαλέρο προσάρμοσε τη θεωρία του «gray goo» στη θεωρία του χάους, σημειώνοντας ότι παραλλαγές στις αρχικές συνθήκες μίας τεχνολογίας μπορεί να έχουν πολύ αρνητικές μακροπρόθεσμες συνέπειες, για τις οποίες οι εφευρέτες των τεχνολογιών και οι ίδιες οι τεχνολογίες θα βρεθούν υπόλογες.

με πληροφορίες από Wikipedia

Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More