Σαράγεβο: η πόλη όπου η Ανατολή συναντά τη Δύση (φώτο)
Photo Credits: Stelios Matsagos

Σαράγεβο: η πόλη όπου η Ανατολή συναντά τη Δύση (φώτο)

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

Ο φακός του Στέλιου Ματσάγγου μας ταξιδεύει στο Σαράγεβο, ένα «σταυροδρόμι» πολιτισμών που αποτελεί τη μόνη μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη που διαθέτει τζαμί, καθολική εκκλησία, ορθόδοξη εκκλησία και συναγωγή στην ίδια γειτονιά.

Μπορεί οι ταξιδιωτικές τάσεις να αλλάζουν συνεχώς, όμως η ιστορία και ο πολιτισμός ενός προορισμού θα είναι πάντοτε ένας από τους καθοριστικότερους παράγοντες για την επιλογή των ταξιδιωτών.

Οι αποδράσεις με πρωταχρικό στόχο την εξερεύνηση ιστορικών σημείων, οι οποίες περιλαμβάνουν περιηγήσεις σε αξιοθέατα που «μιλούν» για το παρελθόν, τις τέχνες, τον πολιτισμό και την αρχιτεκτονική κάποιου προορισμού φαίνεται ότι θα είναι πάντοτε «στη μόδα».

Υπάρχουν πολύ λίγες πόλεις στον κόσμο που μπορούν να προσφέρουν μια τόσο μεγάλη ποικιλία από ενδιαφέροντα πολιτιστικά αξιοθέατα σε μια τόσο μικρή έκταση όπως το Σαράγεβο. Τα ιστορικά μνημεία, η φυσική ομορφιά και η μοναδική ατμόσφαιρα που αποπνέει ένας τόπος όπου η «Ανατολή συναντά τη Δύση» είναι κάποιοι από τους λόγους που προσελκύουν εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο.

Το Σαράγεβο από ψηλά
© Stelios Matsagos

«Σταυροδρόμι» πολιτισμών

Ομοιόμορφες σειρές με ίδιες λευκές ταφόπλακες γεμίζουν τον πράσινο χώρο στις μικρές αυλές στα Τζαμιά και τις εκκλησίες, καθεμία με ημερομηνίες που φαίνονται πολύ πρόσφατες για έναν Ευρωπαϊκό πόλεμο.

Λίγο έξω από το κέντρο της πόλης, ορισμένα κτίρια εξακολουθούν να είναι γεμάτα με σφαίρες. Σημάδια του πολέμου που διέλυσε τη Γιουγκοσλαβία βρίσκονται παντού, όμως η πρωτεύουσα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης δείχνει να «αναγεννάται» 20 χρόνια μετά την πολιορκία και ο τουρισμός αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς.

Μαθητές στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Ο λόγος είναι προφανής. Το Σαράγεβο είναι πανέμορφο. Η πόλη είναι κρυμμένη μέσα σε μια μεγάλη κοιλάδα και περιβάλλεται από όλες τις πλευρές από βουνά και πλαγιές. Κάθε γωνιά της πόλης προσφέρει θέα σε ένα ειδυλλιακό σκηνικό βγαλμένο από καρτ-ποστάλ.

Κατά τη διάρκεια των χειρότερων στιγμών στην ιστορία της πόλης, όταν οι κάτοικοι της στοχεύονταν συνεχώς από σκοπευτές, αυτή η γεωγραφική της θέση αποδείχθηκε τρομακτικό μειονέκτημα. Ευτυχώς, όμως, κάτοικοι και επισκέπτες της πόλης μπορούν να θαυμάσουν και πάλι την ομορφιά του φυσικού τοπίου.

Σε κάποιον από τους λόφους στο βόρειο άκρο της πλαγιάς Τρεμπέβιτς, στον οποίο κάποτε βρίσκονταν εγκατεστημένοι Σέρβοι ελεύθεροι σκοπευτές, βρίσκεται το μουσουλμανικό κοιμητήριο Αλιφάκοβατς.

το μουσουλμανικό κοιμητήριο Αλιφάκοβατς
© Stelios Matsagos

Το υποβλητικό μέσα στο χιονισμένο τοπίο νεκροταφείο, ήδη από τον 15ο αιώνα, αποτελούσε την τελευταία κατοικία για σημαίνοντες κατοίκους της πόλης, καθώς και για ξένους που πέθαιναν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους μέσω του Σαράγεβο. Αυτός είναι ο λόγος που ονομάζεται επίσης νεκροταφείο «Musafir».

Για να φτάσει κανείς σε αυτό χρειάζεται να ανηφορίσει για περίπου 20 λεπτά από την Παλιά Πόλη, περνώντας από μια πανέμορφη γειτονιά με στενά δρομάκια και παραδοσιακά σπίτια. Η θέα της πόλης και το επιβλητικό αξιοθέατο θα τον αποζημιώσουν.

Στενά δρομάκια στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Το μέρος που χτυπά η «καρδιά» του Σαράγεβο από τότε που ξεκίνησε να λειτουργεί ως ένα τεράστιο καραβανσεράι στα τέλη του 1400, είναι η Μπαστσάρσια, το πολιτιστικό και ιστορικό κέντρο της πόλης που φιλοξενεί το παλιό παζάρι του Σαράγεβο.

Παλαιότερα, κάθε δρομάκι ήταν αφιερωμένο σε κάποιο συγκεκριμένο επάγγελμα, διαθέτονας από τσαγκάρηδες και κλειδαράδες έως κοσμηματοπώλες και αγγειοπλάστες.

Ντόπιος στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Εκεί βρίσκεται το Τζαμί Γκαζί Χούσρεφ Μπεγκκαι το ξύλινο σιντριβάνι Sebilj Brunnen.

Υπάρχουν επίσης πολλά καταστήματα με κάθε είδους αντίκα, με τους επισκέπτες που εισέρχονται σε αυτά να πραγματοποιούν ένα «ταξίδι» πολλές δεκαετίες πίσω.

Κατάστημα με αντίκες στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Ολοι οι δρόμοι οδηγούν στην πλατεία Πίγκεον, έναν δημοφιλή ανοιχτό χώρο στην «καρδιά» της Μπαστσάρσια, όπου οι ντόπιοι μαζεύονται για να συζητήσουν, να πιουν καφέ και απλά να βλέπουν τον κόσμο να περνά.

Η αυστο-ουγγρική αρχιτεκτονική και οι πινακίδες δυτικών καταστημάτων βρίσκονται προς τη μία κατεύθυνση, ενώ, απλώς γυρίζοντας το κεφάλι τους, οι επισκέπτες «μεταφέρονται» σε ένα τουρκικό παζάρι.

Πλατεία Πίγκεον
© Stelios Matsagos

Τα ψηλά, παστέλ κτίρια της Δύσης τελειώνουν απότομα εκεί που ξεκινούν τα κοντά κτίρια της Ανατολής με τις παραδοσιακές κόκκινες στέγες τους – «αρμονική αντίθεση».

Από τη μία πλευρά οι άνθρωποι κάθονται και απολαμβάνουν τη μπύρα τους στα τραπέζια των καταστημάτων ενώ από την άλλη δεν υπάρχει σταγόνα αλκοόλ. Αντ ‘αυτού, οι άνθρωποι απολαμβάνουν τον έντονο βοσνιακό καφέ τους, ο οποίος πολλές φορές συνοδεύεται από έναν ναργιλέ.

Ναργιλές σε καφετέρια στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Στην Πλατεία της Απελευθέρωσης (Trg Oslobodenja), βρίσκει κανείς προσηλωμένους μεσήλικες και ανθρώπους μεγάλης ηλικίας να παίζουν ασταμάτητα υπαίθριες παρτίδες σκάκι.

Σκάκι στην Πλατεία της Απελευθέρωσης
© Stelios Matsagos

Ενα από τα διασημότερα αξιοθέατα της πόλης είναι η πεζογέφυρα Φεστίνα Λέντε, η οποίο βρίσκεται πάνω από τον ποταμό Μιλιάκα.

Η γέφυρα έχει μήκος 38 μέτρων και διαθέτει έναν ασυνήθιστο σχεδιασμό που στοχεύει στην επιβράδυνση των περαστικών προκειμένου να απολαύσουν τη θέα.

Φεστίνα Λέντε
© Stelios Matsagos

Τη γέφυρα σχεδίασαν τρεις μαθητές της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Σαράγεβο. Η Φεστίνα Λέντε «αποτυπώνει μια ελαφριά, ευέλικτη, προσαρμόσιμη επαφή μεταξύ όλων των αντικειμένων και των ανθρώπων».

Αρωμα ανατολής

Οι ντόπιοι υποστηρίζουν ότι ο βοσνιακός καφές, ή αλλιώς «bosanska kahva» είναι το «καύσιμο» της πόλης. Παχύρευστος, σκούρος και «δυνατός», δεν καταναλώνεται μόνο νωρίς το πρωί, αλλά και σε όλες τις κοινωνικές περιστάσεις. Κάθε επιχειρηματική συμφωνία, κάθε επίλυση κάποιας οικογενειακής διαφοράς και γενικότερα κάθε ιστορία περιέχει ένα φλιτζάνι καφέ.

Οι κάτοικοι της πόλης ξέρουν να απολαμβάνουν τον καφέ τους. Κάθονται στα πεζοδρόμια με φίλους, κουβεντιάζουν, γελούν, συμφωνούν και διαφωνούν. Ακολουθώντας τις παραδόσεις που προέρχονται από την Οθωμανική εποχή, ο καφές σερβίρεται με ένα dzezva (παραδοσιακό μπρίκι καφέ). Πολλά τέτοια χάλκινα δοχεία είναι διαθέσιμα στις αγορές της Μπαστσάρσια.

Παραδοσιακός καφές στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Οι ντόπιοι λένε χαρακτηριστικά ότι μερικοί άνθρωποι τρώνε για να μπορούν να πίνουν, άλλοι τρώνε για να μπορούν να ζήσουν και να εργαστούν, αλλά οι αληθινοί Βόσνιοι εργάζονται και ζουν για να φάνε.

Επηρεασμένο έντονα από τα 400 χρόνια Οθωμανικής κυριαρχίας, το φαγητό στο Σαράγεβο είναι πλούσιο, γεμάτο και σίγουρα όχι κατάλληλο για χορτοφάγους. Ενώ υπάρχουν πολλά τοπικά (και συνήθως βιολογικά) λαχανικά στα πιάτα, «πρωταγωνιστής» είναι πάντοτε ένα ψητό κομμάτι κρέατος – συνήθως από αρνί ή βοδινό.

Μνήμες του πολέμου

Η πόλη δείχνει να επουλώνει τα τραύματα της. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι ακόμη υπαρκτό το στοιχείο της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Βόσνιους και Σέρβους. Το παρατηρεί κανείς στην επιλογή των λέξεων στις περιγραφές του πολέμου, σε φυλλάδια, τουριστικούς οδηγούς και αναμνηστικές πλάκες.

Το Σαράγεβο το βράδυ
© Stelios Matsagos

Η ορολογία είναι αρκετά σαφής: ο πόλεμος περιγράφεται ως «σερβική επιθετικότητα» και οι αντίπαλοι ως «Σέρβοι εγκληματίες».

Ολα αυτά υπενθυμίζουν απλώς στους επισκέπτες πόσο πρόσφατος ήταν ο πόλεμος και πόσο «φρέσκα» είναι τα τραύματα. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος, το Σαράγεβο είναι σήμερα ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς προορισμούς της Ευρώπης.

Ακόμη και χωρίς να συνυπολογιστεί ο ρόλος του στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, η ιστορία του Σαράγεβο μπορεί να φαίνεται αρκετά δυσάρεστη. Παρ ΄όλα αυτά, δεν μοιάζει με ένα μέρος που αποπνέει λύπη και όσοι το επισκέπτονται, έχουν την αίσθηση ότι η πόλη «κοιτάζει» πλέον περισσότερο προς το μέλλον.

Γέφυρα στο Σαράγεβο
© Stelios Matsagos

Και το κάνει με αξιοπρέπεια, αυθεντικότητα και ελπίδα.

με πληροφορίες από Guardian, Wanderlust

Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More