Τιμ Μπέρνερς-Λι: ο άνθρωπος που «έφτιαξε» το Διαδίκτυο προσπαθεί να το διορθώσει
Photo Credits: Shutterstock

Τιμ Μπέρνερς-Λι: ο άνθρωπος που «έφτιαξε» το Διαδίκτυο προσπαθεί να το διορθώσει

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

Πριν τρεις δεκαετίες ο Τιμ Μπέρνερς-Λι ανέπτυξε ένα απλό αλλά ολοκληρωμένο σχέδιο για την τοποθέτηση, διασύνδεση και παρουσίαση πολυμέσων στο Διαδίκτυο. Το σχέδιο του τέθηκε σε εφαρμογή και ο Παγκόσμιος Ιστός ήταν γεγονός. Σήμερα προσπαθεί να διορθώσει τα κακώς κείμενα του «τέκνου» του.

Ενώ άλλοι πρωτεργάτες της «επανάστασης του Διαδικτύου» έγιναν δισεκατομμυριούχοι, ο Μπέρνερς-Λι προτίμησε να αφιερωθεί στην ανάπτυξη τρόπων που θα μπορούσαν να κάνουν το διαδίκτυο ένα μέσο ελεύθερης επικοινωνίας και διαμοιρασμού πληροφοριών.

Σήμερα, ο 65χρονος πλέον Μπέρνερς-Λι πιστεύει ότι ο διαδικτυακός κόσμος έχει πάρει τον λάθος δρόμο. Μεγάλη δύναμη και μεγάλος όγκος προσωπικών δεδομένων βρίσκεται στα χέρια των τεχνολογικών κολοσσών ή «σιλό» όπως προτιμά να ονομάζει o Μπέρνερς-Λι εταιρείες όπως την Google και τη Facebook. Εφοδιασμένες με τεράστιο όγκο δεδομένων έχουν γίνει πλέον πλατφόρμες παρακολούθησης και εμποδίζουν την καινοτομία.

Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν εκφράσει παρόμοιες ανησυχίες. Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυστηρότερα μέτρα για τα προσωπικά δεδομένα στην Ευρώπη και σε ορισμένες αμερικανικές πολιτείες, με επίκεντρο την Καλιφόρνια. Η Google και η Facebook είναι αντιμέτωπες και με μηνύσεις για κατάχρηση της μονοπωλιακής τους θέσης.

Ο Μπέρνερς-Λι όμως ακολουθεί μία διαφορετική προσέγγιση: η δική του απάντηση στο πρόβλημα είναι ότι η τεχνολογία δίνει περισσότερη δύναμη στους χρήστες. Ο στόχος είναι να κινηθούμε προς «το διαδίκτυο που αρχικώς ήθελα», λέει ο Μπέρνερς-Λι.

Τα «pods» (personal online data stores) είναι κρίσιμα τεχνικά συστατικά για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Η ιδέα ότι κάθε άνθρωπος μπορεί να ελέγχει τα δικά του δεδομένα -ποιες σελίδες επισκέφθηκε, αγορές με πιστωτικές κάρτες, τι είδος γυμναστικής προτιμά, τι μουσική ακούει- σε έναν προσωπικό «χρηματοκιβώτιο δεδομένων», το οποίο θα καταλαμβάνει μικρό μέρος σε ένα server.

Οι εταιρείες θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα ενός ανθρώπου -με την έγκρισή του- μέσα από την παροχή ενός ασφαλούς συνδέσμου ώστε να επιτελέσουν μία συγκεκριμένη εργασία όπως το επεξεργαστούν μία αίτηση δανείου ή να του παρέχουν μία προσωποποιημένη διαφήμιση. Θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τις προσωπικές πληροφορίες των χρηστών, χωρίς όμως να τις αποθηκεύουν.

Το όραμα του Μπέρνερς-Λι για τα προσωπικά δεδομένα είναι διαμετρικά αντίθετο από το μοντέλο της συσσώρευσης που ακολουθούν οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Βασίζεται όμως στην αυθεντική φόρμουλα του διαδικτύου -μία σειρά τεχνολογικών κανόνων που οι προγραμματιστές μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να φτιάξουν προγράμματα και οι επιχειρηματίες για να δημιουργήσουν επιχειρήσεις. Προς αυτήν την κατεύθυνση ο Μπέρνερς-Λι έφτιαξε το Solid, ένα πρότζεκτ ανοικτού κώδικα και στη συνέχεια ίδρυσε την Inrupt, μαζί με τον Τζον Μπρους, βετεράνο των start-ups.

«Δεν πρόκειται για δημιουργία αγορών» είπε ο Μπέρνερς-Λι, ο οποίος είναι και ο διευθυντής τεχνολογίας στην Inrupt.

H Inrupt παρουσίασε το software της, το οποίο απευθύνεται σε επιχειρήσεις και κυβερνητικές υπηρεσίες τον Νοέμβριο. Η start-up έχει αναλάβει κάποια πιλοτικά πρότζεκτ φέτος, συμπεριλαμβανομένων και ένα με το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας και ένα με την κυβέρνηση της Φλάνδρας στο Βέλγιο.

Παγκόσμιος Ιστός
Ενώ άλλοι πρωτεργάτες της «επανάστασης του Διαδικτύου» έγιναν δισεκατομμυριούχοι, ο Τιμ Μπέρνερς-Λι προτίμησε να αφιερωθεί στην ανάπτυξη τρόπων που θα μπορούσαν να κάνουν το Διαδίκτυο ένα μέσο ελεύθερης επικοινωνίας και διαμοιρασμού πληροφοριών. © Shutterstock

Το μοντέλο που ακολουθεί η Inrupt είναι να χρεώνει μία συνδρομή για τη χρήση του λογισμικού της, το οποίο χρησιμοποιεί την τεχνολογία ανοικτού κώδικα του Solid αλλά με αναβαθμισμένα εργαλεία ασφάλειας, διαχείρισης και ανάπτυξης. Η εταιρεία έχει συγκεντρώσει περίπου 20 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές.

Οι start-ups, σημειώνει ο Μπέρνερς-Λι, μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην επιτάχυνση της υιοθέτησης αυτής της νέας τεχνολογίας. Το διαδίκτυο «εκτοξεύτηκε» αφότου η Netscape εισήγαγε το λογισμικό της για περιήγηση στο διαδίκτυο και η Red Hat έφερε τα Linux μέσα στα κέντρα δεδομένων των μεγάλων εταιρειών.

Μέσα στα χρόνια, οι εταιρείες που επικεντρώνονταν στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των χρηστών έχουν εξαφανιστεί όσο γρήγορα ήρθαν. Το λογισμικό τους πολλές φορές ήταν περιορισμένο και δύσχρηστο, αφορώντας μόνο τους χρήστες που είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι για τα προσωπικά τους δεδομένα.

Η τεχνολογία όμως έχει γίνει γρηγορότερη και εξυπνότερη και η πίεση στους τεχνολογικούς κολοσσούς αυξάνεται.

Οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν δημιουργήσει το Data Transfer Project, αναλαμβάνοντας τη δέσμευση να κάνουν τα προσωπικά δεδομένα «φορητά». Στο εγχείρημα συμμετέχουν οι Google, Facebook, Apple, Microsoft και Twitter. Η αμερικανική ανεξάρτητη υπηρεσία υπέρ της προστασίας των καταναλωτών Federal Trade Commission πρόσφατα διοργάνωσε ένα workshop με τίτλο «Data to Go».

«Σε αυτό το αλλαγμένο ρυθμιστικό περιβάλλον, υπάρχει μία ευκαιρία στην αγορά για την εταιρεία του Τιμ Μπέρνερς-Λι και άλλες εταιρείες για να προσφέρουν στους χρήστες καλύτερους τρόπους να ελέγχουν τα δεδομένα τους» λέει ο Πίτερ Σουάιρ, ειδικός σε θέματα προσωπικών δεδομένων στο πανεπιστήμιο Georgia Tech Scheller College of Business.

Η Inrupt στοιχηματίζει ότι τα θεσμικά όργανα σύντομα θα αγκαλιάσουν τα «pods», τα οποία είναι δωρεάν για τους χρήστες. Αν η νοοτροπία των «pods» κυριαρχήσει, φθηνές ή και δωρεάν υπηρεσίες -όπως τα σημερινά email- θα μπορούσαν να αναπτυχθούν.

Το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας συνεργάζεται με την Inrupt σε ένα πιλοτικό πρότζεκτ το οποίο αφορά την καλύτερη περίθαλψη των ασθενών με άνια που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στον μήνα. Ο πρωταρχικός στόχος είναι να δώσει πρόσβαση σε δεδομένα για την υγεία, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις των ασθενών στους νοσηλευτές.

Κάθε ασθενής θα έχει ένα «pod» στο οποίο ο ίδιος ή κάποιος συγγενής του θα παρέχει πληροφορίες, λειτουργώντας συμπληρωματικά  στο ψηφιακό βιβλιάριο υγείας του. Το «pod» μπορεί να αναφέρει ότι ο ασθενής χρειάζεται βοήθεια σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως το να σηκωθεί από το κρεβάτι του, να δέσει τα κορδόνια του ή να πάει στην τουαλέτα. Μπορεί επίσης να περιλαμβάνει πληροφορίες για το τι ηρεμεί τους ασθενείς. Στη συνέχεια δεδομένα από ένα Apple Watch ή ένα Fitbit μπορούν να προστεθούν στο προφίλ κάθε ασθενούς.

Ο ιατρικός στόχος, λέει ο Σκοτ Γουότσον τεχνικός διευθυντής του προγράμματος, είναι η αναβάθμιση της υγείας και της περίθαλψης, ώστε να μειωθεί το στρες του ασθενούς. «Είναι και μία ριζική αλλαγή στο πώς μοιραζόμαστε πληροφορίες στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψη», τονίζει.

Στη Φλάνδρα, μία περιοχή με πληθυσμό άνω των έξι εκατομμυρίων, η τοπική κυβέρνηση ελπίζει ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για τους τοπικούς επιχειρηματίες και νέες υπηρεσίες για τους πολίτες. Τα προσωπικά δεδομένα που αποθηκεύονται σε «pods» μπορούν να συνδεθούν με τα δημόσια και ιδιωτικά δεδομένα για να δημιουργήσουν νέες εφαρμογές λέει ο Ραφ Μπάιλ, υπεύθυνος πληροφορικής στη Φλαμανδρική κυβέρνηση.

Μία πιθανή εφαρμογή, σύμφωνα με τον Μπάιλ, μπορεί να προτείνει στους πολίτες δρόμους και τρόπους να μεταφερθούν στη δουλειά τους, μόλις αρθούν τα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς του Covid-19. Μία τέτοιου είδους εφαρμογή θα μπορούσε να συνδυάζει δεδομένα για την τοποθεσία ενός ατόμου από το κινητό του και ανάλογα με τις προτιμήσεις, το «οικολογικό του αποτύπωμα», τον καιρό και τα ωράρια των μέσων μαζικής μεταφοράς να του προτείνει την «κατάλληλη» διαδρομή.

«Οι περισσότερες έξυπνες εφαρμογές θα έρθουν από εταιρείες που θα δημιουργήσουν νέες εφαρμογές στηριζόμενες στα δεδομένα (σ.σ.: των pods)», επισημαίνει ο Μπάιλ.

Για τον Μπέρνερς-Λι, το εγχείρημα των Solid και Input είναι μία προσπάθεια να διορθώσει τη σημερινή κατάσταση του διαδικτύου. Για χρόνια -ως διευθυντής του World Wide Web Consortium, πρόεδρος του Open Data Institute και καθηγητής στα πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του MIT- είναι υπέρμαχος του διαμοιρασμού πληροφοριών, της ανοικτής χρήσης του διαδικτύου και της προσωπικής χειραφέτησης των ανθρώπων μέσα από αυτό. Μία από τις μεγαλύτερες διακρίσεις που έχει λάβει είναι το Turing Award, το οποίο συχνά αποκαλείται και το «Νόμπελ της πληροφορικής», ενώ έχει τιμηθεί και με τον τίτλο του Sir.

Τιμ Μπέρνερς-Λι: ο άνθρωπος που «έφτιαξε» το διαδίκτυο
Για τον Τιμ Μπέρνερς-Λι, το εγχείρημα των Solid και Input είναι μία προσπάθεια να διορθώσει τη σημερινή κατάσταση του διαδικτύου. © Shutterstock

«O Τιμ έχει αρχίσει να ανησυχεί ιδιαίτερα καθώς η εξουσία στον ψηφιακό κόσμο χρησιμοποιείται εις βάρος των ανθρώπων» λέει ο Ντάνιελ Βάιτσνερ, ερευνητής στο MIT. «Αυτήν την αλλαγή προσπαθούν να διορθώσουν οι Solid και Inrupt».

Οι προσπάθειες για να αποκτήσουν οι άνθρωποι μεγαλύτερο έλεγχο στα δεδομένα τους, λέει ο Μπέρνερς-Λι, συνήθως ξεκινά ως ένα ζήτημα προσωπικών δεδομένων. Αλλά για να υπάρξει μία αλλαγή νοοτροπίας στο πώς χρησιμοποιούνται τα δεδομένα, πρέπει οι επιχειρηματίες, οι προγραμματιστές και οι επενδυτές να το δουν ως ευκαιρία για τη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών, ακριβώς όπως έγινε και στην αρχή του διαδικτύου.

Το όραμα του Μπέρνερς-Λι είναι μία αποκεντρωμένη αγορά, η οποία θα τροφοδοτείται από την ενδυνάμωση του ατόμου και τη συνεργασία. «Το τελικό όραμα είναι πολύ ισχυρό», τονίζει.

Το κατά πόσον μπορεί η ομάδα του να πραγματοποιήσει αυτό το όραμα είναι προς το παρόν αβέβαιο. Αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία των Solid-Inrupt είναι πολύ «ακαδημαϊκή» για την πλειοψηφία των developers. Αμφισβητούν επίσης αν η συγκεκριμένη τεχνολογία θα καταφέρει να αποκτήσει την ταχύτητα και τη δύναμη που απαιτείται ώστε να αποτελέσει πλατφόρμα για μελλοντικές εφαρμογές.

Αλλοι υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία των Solid-Inrupt είναι ένα μόνο μέρος της απάντησης. «Πρέπει να γίνει πολύ δουλειά που είναι ζωτικής σημασίας για το όραμα (σ.σ.: ενός καλύτερου διαδικτύου) εκτός του πρότζεκτ του Τιμ Μπέρνερς-Λι» λέει η Καλίγια Γιάνγκ, πρόεδρος του Internet Identity Workshop, το οποίο εστιάζει στην «ψηφιακή ταυτότητα».

Ο Τιμ Μπέρνερς-Λι αναφέρει ότι η ομάδα του δεν εφηύρε το δικό της σύστημα «ταυτοποίησης» και ότι οτιδήποτε δουλεύει μπορεί να προστεθεί στην υπάρχουσα τεχνολογία.

Η Inrupt είναι αντιμέτωπη με μία σειρά τεχνικών δυσκολιών, καμία όμως δεν είναι «ακατόρθωτη» λέει ο Μπρους Σνάιερ, ειδικός σε θέματα ασφάλειας και προσωπικών δεδομένων, ο οποίος πρόσφατα προστέθηκε στην ομάδα της Inrupt.

Ο Σνάιερ είναι αισιόδοξος. «Αυτή η τεχνολογία μπορεί να ξεκλειδώσει απίστευτες πηγές καινοτομίας» και δυνητικά να γίνει μία νέα πλατφόρμα παρόμοια με το iPhone για τις εφαρμογές στα smartphones.

«Πιστεύω ότι έχουμε μία καλή ευκαιρία να αλλάξουμε το πως λειτουργεί το ίντερνετ» λέει ο Σνάιερ. «Περιέργως, ο Τιμ το έχει κάνει και στο παρελθόν».

με πληροφορίες από New York Times

Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More