Χάρτες «εναλλακτικής ιστορίας»: τι θα γινόταν αν οι Ναζί κέρδιζαν τον πόλεμο;
Photo Credits: Shutterstock

Χάρτες «εναλλακτικής ιστορίας»: τι θα γινόταν αν οι Ναζί κέρδιζαν τον πόλεμο;

[rt_reading_time postfix="minutes" postfix_singular="minute"] read
Share it:

Οι ιστορίες που είναι βασισμένες στο «what if», το τι θα γινόταν δηλαδή αν κάποιο κοσμοϊστορικό γεγονός εκτυλίσσονταν με διαφορετικό τρόπο, εξιτάρουν την ανθρώπινη φαντασία εδώ και πολλά χρόνια.

Πρόκειται για ιστορίες που μας «ζητούν» να φανταστούμε τον κόσμο διαφορετικά: τι θα συνέβαινε αν μια μάχη, κάποιες εκλογές ή απόπειρες δολοφονιών είχαν διαφορετική κατάληξη ή εάν μια σημαντική προσωπικότητα δεν είχε γεννηθεί;

Ορισμένες από αυτές τις ιστορίες απαιτούν κάποιο ταξίδι πίσω στο χρόνο για να επέλθει κάποια σημαντική αλλαγή, ενώ κάποιες άλλες είναι απλώς φανταστικές ιστορίες.

Τι θα γινόταν αν οι Ναζί δεν είχαν ηττηθεί, όπως στο μυθιστόρημα The Man in the High Castle ή εάν οι Σοβιετικοί είχαν καταφέρει να στείλουν πρώτοι έναν άνθρωπο στη Σελήνη, όπως στο For All Mankind;

Ο επιστήμονας και συγγραφέας Σάμουελ Αρμπεσμαν, εξερευνά τις λεπτομέρειες και την ικανοποίηση που προκαλούν οι χάρτες που απεικονίζουν εναλλακτικές εκδοχές του κόσμου στον οποίο ζούμε.

«Σε αυτές τις περιόδους αστάθειας και αναταραχών, έχω βρει τον εαυτό μου να στρέφεται συχνά στη μυθοπλασία – και ιδιαίτερα στην εναλλακτική ιστορία», τονίζει ο Αρμπεσμαν.

Η εναλλακτική ιστορία δεν αποτελεί πλέον απλά μια υποκουλτούρα της επιστημονικής φαντασίας, αλλά έχει γίνει ένας τομέας σοβαρής έρευνας, με όλο και περισσότερους ιστορικούς να συμμετέχουν στη μελέτη της «αντιπραγματικότητας».

Εναλλακτικοί χάρτες
Στο μυθιστόρημα The Man in the High Castle, οι Ναζί θα «αποστάγγισαν» τη Μεσόγειο, ένα πραγματικό αλλά ανεκπλήρωτο σχέδιο που ονομάζονταν Atlantropa. © Wikipedia commons/SyL64

Εν τω μεταξύ, οι λάτρεις των συγκεκριμένων ερευνών συγκεντρώνονται σε ιστοσελίδες όπως το Alternatehistory για να εξερευνήσουν πως μπορεί για παράδειγμα να ήταν ο κόσμος της τηλεόρασης και του κινηματογράφου εάν το Star Trek και το Star Wars δεν υπήρχαν ποτέ ή τι θα γίνονταν εάν οι επιστήμονες που άλλαξαν τον κόσμο είχαν ακολουθήσει μια διαφορετική πορεία.

Μια από τις μεγαλύτερες «απολαύσεις» αυτών των ιστοριών είναι οι χάρτες τους. Μερικές φορές επιτρέπουν στις ιστορίες να «ξεδιπλωθούν» ή συμπληρώνουν τον υποθετικό κόσμο μιας ιστορίας. Ομως σε πολλές περιπτώσεις, ο ίδιος ο χάρτης λέει μια ιστορία.

Ενας ερασιτέχνης λάτρης αυτών των χαρτών στο διαδίκτυο έχει εξερευνήσει το «1,000 εβδομάδες Ράιχ», το οποίο περιγράφει ένα «ρεαλιστικό» σενάριο νίκης των Ναζί στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Η Γερμανία υπογράφει μια ανακωχή με τη Βρετανία στις αρχές του 1941, κερδίζει τον πόλεμο απέναντι στην ΕΣΣΔ με μεγάλο κόστος και συνεχίζει να καταπολεμά την εξέγερση στην Ανατολική Ευρώπη για χρόνια, καθώς η Βρετανία και η Αμερική δημιουργούν μια συμμαχία εναντίον της.

Ενας εμφύλιος πόλεμος ξεσπά και διαρκεί μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1950, με τη ναζιστική Ευρώπη να καταρρέει αργά και την δυτική παρέμβαση να είναι το τελειωτικό χτύπημα». Η Ναζιστική αυτοκρατορία ουσιαστικά υποχωρεί.

Ο δημιουργός αυτού του σεναρίου έχει δημιουργήσει πολλούς χάρτες και έναν πλούσιο φανταστικό κόσμο. Ενας από τους πιο ενδιαφέροντες χάρτες – που δημιουργήθηκαν με βάση αυτό το σενάριο – είναι ο παγκόσμιος χάρτης που δείχνει το «δείκτη δημοκρατικότητας» που θα υπήρχε παγκοσμίως το 2019.

Tι θα συνέβαινε αν κάποιο κοσμοϊστορικό γεγονός εκτυλίσσονταν με διαφορετικό τρόπο;
Ο παγκόσμιος «δείκτης δημοκρατικότητας» εάν οι Ναζί δεν ηττούνταν στον πόλεμο. © AP246/BBC

Τα γεγονότα του 2ου παγκόσμιου πόλεμου αποτέλεσαν έμπνευση για πολλές άλλες τέτοιες εναλλακτικές ιστορίες. Ο παρακάτω χάρτης για παράδειγμα, απεικονίζει το πως μπορεί να έμοιαζε η Μέση Ανατολή, εάν δεν συνέβαινε η συγκεκριμένη στρατιωτική σύρραξη.

Tι θα συνέβαινε αν κάποιο κοσμοϊστορικό γεγονός εκτυλίσσονταν με διαφορετικό τρόπο;
Χάρτης που απεικονίζει πως θα ήταν η Μέση Ανατολή, εάν δεν είχε συμβεί ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. © Mekul565/BBC

Λίγες όμως εναλλακτικές ιστορίες εμπνευσμένες από τα γεγονότα του μεγαλύτερου πόλεμου στην ιστορία είναι τόσο «περίεργες» όσο αυτή του συγγραφέα Harry Turtledove, τα μυθιστορήματα του οποίου πραγματεύονται μια μεγάλη γκάμα «αντιπραγματικότητας».

Σε οκτώ από αυτά, ο συγγραφές εξετάζει τι θα γινόταν εάν κατά τη διάρκεια του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, εξωγήινοι εισέβαλαν στη γη. Τα μυθιστορήματα συνδυάζουν την επιστημονική φαντασία για τα διαστρικά ταξίδια και τους ρυθμούς προόδου διαφορετικών ειδών με ιστορικές απορίες όπως το τι θα μπορούσε να προκαλέσει κάποια τέτοια επίθεση στη Ναζιστική Γερμανία και το αν θα έφερνε το τέλος του ολοκαυτώματος ή θα μετατόπιζε τον «Ψυχρό Πόλεμο» ανάμεσα σε ανθρώπους και εξωγήινους.

Εναλλακτικοί χάρτες
Με μπλε χρώμα τα εδάφη τα οποία θα κατακτούσαν οι εξωγήινοι, σύμφωνα με το μυθιστόρημα του Harry Turtledove. © Nintendoyoshi/Wikipedia

Το εγχειρίδιο εναλλακτικής ιστορίας For Want of A Nail του Ρόμπερτ Σόμπελ διερευνά τι θα γινόταν εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ηττηθεί στην Αμερικανική επανάσταση, εάν δηλαδή η εξέγερση είχε συντριβεί από τη Βρετανική Αυτοκρατορία.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε τους χάρτες που απεικονίζουν την «φανταστική Βόρεια Αμερική» του Σομπέλ, ενώ υπάρχει ένα διαδικτυακό animation για το πως θα μπορούσαν να είχαν διαμορφωθεί τα εθνικά σύνορα.

Tι θα συνέβαινε αν κάποιο κοσμοϊστορικό γεγονός εκτυλίσσονταν με διαφορετικό τρόπο;
Ο φανταστικός χάρτης απεικονίζει πως θα ήταν η Βόρεια Αμερική εάν οι ΗΠΑ ηττούνταν στην Αμερικανική Επανάσταση. © Wikipedia Commons

Μια άλλη ενδιαφέρουσα εναλλακτική ιστορία είναι αυτή που «φαντάζεται» την ανατροπή του 17ου προέδρου των ΗΠΑ Άντριου Τζόνσον, μέσω πραξικοπήματος. Στην πορεία, η ιστορία «μπλέκεται» με ένα αναλογικό σύστημα εκπροσώπησης για τις ΗΠΑ και καταλήγει σε έναν – μάλλον «τρελό» χάρτη – για τις αμερικανικές εκλογές του 2018.

Ο χάρτης φαίνεται τόσο πραγματικός, χρησιμοποιώντας συστήματα του Wikipedia και πραγματικές φωτογραφίες, όμως είναι εντελώς διαφορετικός από τον δικό μας κόσμο.

Εναλλακτικοί χάρτες
Εκλογές στις «φανταστικές ΗΠΑ» του 2018. © ilikemaps22

Τόσο ο Παγκόσμιος Χάρτης του «δείκτη δημοκρατικότητας» όσο και η φανταστική σελίδα της Wikipedia είναι παραδείγματα της αγάπης και της προσοχής στη λεπτομέρεια που αποτυπώνεται σε πολλούς από αυτούς τους χάρτες.

Ενα από τα σημαντικότερα πράγματα σχετικά με αυτούς τους χάρτες δεν είναι το περιεχόμενο αλλά η παρουσίαση τους: η αισθητική απεικόνιση του εναλλακτικού κόσμου που περιγράφει ο χάρτης.

Στο The Years of Rice and Salt, ο μυθιστοριογράφος Κιμ Στάνλει Ρόμπινσον φαντάζεται τον κόσμο εάν η Μαύρη Πανώλη είχε σκοτώσει σχεδόν όλη την Ευρώπη αντί για το ένα τρίτο του πληθυσμού.

Ο χάρτης που βασίζεται στο μυθιστόρημα απαντάει στο πώς θα είχαν καλύψει οι άλλοι πολιτισμοί του κόσμου αυτό το κενό και το πώς θα είχε αναπτυχθεί η τεχνολογία και ο πολιτισμός.

Ωστόσο, τι θα συνέβαινε εάν απαλλασσόμασταν από την απαίτηση οι εναλλακτικές ιστορίες να στηρίζονται σε ένα μοναδικό σημείο απόκλισης; Στην αμερικανική ιστορία, για παράδειγμα, υπήρξαν πολλά σχέδια για πολιτείες που τελικά ποτέ δεν υπήρξαν. Ομως, τι θα συνέβαινε αν αυτά τα σχέδια γίνονταν πραγματικότητα;

Ο παρακάτω χάρτης απεικονίζει και τις 124 Πολιτείες που θα είχαν δημιουργηθεί στην Αμερική.

© Andrew Shears/BBC

Η ιστορία απέχει πολύ από το να αποτελεί μια γραμμική πορεία ή μια «τακτοποιημένη» σειρά από σημαντικές ημερομηνίες.

Περιλαμβάνει θεωρητικά ασήμαντα γεγονότα που επιφέρουν μεγάλες αλλαγές και πολλά που δεν έχουν καμία σημασία.

Σε δύσκολες περιόδους, όπως το 2020, μπορεί να είναι δύσκολο να δούμε μέσα από την όλη πολυπλοκότητα και να προβλέψουμε τι θα σημαίνει πραγματικά ένα διαφορετικός κόσμος για εμάς, ή πότε μια ασήμαντη αλλαγή είναι απλά αυτό: ασήμαντη.

Ωστόσο, ελλείψει σαφήνειας, μπορούμε πάντα να απολαμβάνουμε χάρτες από κόσμους που δεν υπήρξαν ποτέ.

με πληροφορίες από BBC

Smart Booking Title
Smart Booking

Explore More